Yirmilik dişler ağrıya, diğer dişlerin zarar görmesine ve diğer diş sorunlarına neden olabilir. Bazı durumlarda, gömülü yirmi yaş dişleri görünüşe veya acil bir soruna neden olmayabilir. Ancak temizlenmesi zor olduğundan diş çürümesine ve diş eti hastalıklarına karşı diğer dişlere göre daha savunmasız olabilirler.
Yirmilik dişler ağrıya, diğer dişlerin zarar görmesine ve diğer diş sorunlarına neden olabilir. Bazı durumlarda, gömülü yirmi yaş dişleri görünüşe veya acil bir soruna neden olmayabilir. Ancak temizlenmesi zor olduğundan diş çürümesine ve diş eti hastalıklarına karşı diğer dişlere göre daha savunmasız olabilirler. Ağrıya veya diğer diş komplikasyonlarına neden olan gömülü yirmi yaş dişleri genellikle çekilir. Bazı diş hekimleri ve çene cerrahları, gelecekteki sorunları önlemek için semptomlara neden olmayan gömülü yirmilik dişlerin çekilmesini de önermektedir.
Gömülü yirmi yaş dişleri, ağzın arka tarafında normal şekilde çıkması veya gelişmesi için yeterli alana sahip olmayan üçüncü azı dişleridir.Yirmilik dişler çıkan son yetişkin dişlerdir. Çoğu insanın ağzının arkasında ikisi üstte, ikisi altta olmak üzere dört yirmilik dişi vardır.
20'lik dişler genellikle ergenlik sonları veya erken yetişkinlik döneminde ağzınızın çok arkasında bulunan üçüncü bir set olan dişlerdir.
Bir 20'lik diş, diş etinizin altında sıkışıp kalırsa veya diş etinden çıkacak kadar yer yoksa, bu duruma "gömülü" denir. Gömülü 20'lik dişler, diş hastalıklarına, diş çürümelerine ve diğer diş problemlerine daha yatkındır.
Acil durumlarda diş hekiminize ulaşamıyorsanız, evde rahatlama sağlayabilecek bazı basit yöntemler bulunmaktadır. Unutmayın ki, bu yöntemler sadece geçici rahatlama sağlar ve profesyonel bir doktor tavsiyesi veya tedavisi yerine geçmez. İşte acil durumlarda 20'lik diş ağrısını hafifletmenin 5 yolu:
Gömülü 20'lik dişler, bazı insanlar için hiçbir sorun oluşturmayabilirken, diğerlerinde belirgin belirtilere neden olabilir.Bazı durumlarda, 20'lik diş, diş etinin bir kısmı görülecek şekilde kısmen çıkabilir. Bu duruma yarı gömülü 20'lik diş denir. Yarı gömülü bir 20'lik diş, yiyeceklerin sıkışmasına ve dişin temizlenmesinin zorlaşmasına yol açabilir. Bazı insanlar için bu durum oldukça ağrılı olabilir.
Eğer diş enfekte olursa veya diğer sorunlara sebep olursa, aşağıdaki gibi belirtiler ortaya çıkabilir:
Diğer durumlarda ise etkilenen diş hiçbir zaman diş etinden çıkamayabilir, buna tamamen gömülü 20'lik diş denir.Gömülü 20'lik dişler her zaman belirtilere yol açmayabilir. Ancak, enfeksiyon kapmışsa, diğer dişlere zarar veriyorsa veya başka diş problemlerine neden oluyorsa yukarıdaki belirtilerle kendini gösterebilir.
Yirmilik dişlerin çıkma veya çıkamama durumu birçok faktöre bağlıdır. Genellikle 17 ila 25 yaşları arasında çıkar. Bazı insanlarda, diğer dişlerle hizalı ve sorunsuz şekilde çıkan yirmilik dişler bulunabilir. Ancak genellikle ağızda yeterli alan olmaması nedeniyle yirmilik dişler gömülü kalır. Bu durumda, dişler normal şekilde gelişemeyebilir.
Gömülü bir yirmilik diş kısmen görünebilir veya tamamen diş eti altında kalabilir. Kısmen veya tamamen gömülü olması durumunda, diş şu şekillerde büyüyebilir:
Gömülü bir 20'lik dişin teşhisi, dişinizin muayenesi ve ağzınızın basit bir röntgeninin çekilmesiyle diş hekiminiz tarafından konulabilir.
Röntgen, dişlerinizin gömülü olup olmadığını ve diğer dişlerin veya kemiklerin hasar görüp görmediğini gösterebilir.Eğer dişleriniz gömülüyse, siz ve diş hekiminiz ameliyatın faydalarını ve risklerini konuşmalısınız.
Gömülü 20'lik dişler zor temizlenir ve yiyecekler aralarında sıkışabilir. Eğer bir 20'lik diş çıkarılmazsa, şu gibi belirli sorunlara yol açabilir:
Bu potansiyel komplikasyonlardan dolayı, bazı diş hekimleri belirtiler olmasa bile gömülü 20'lik dişler için ameliyat önerir.
Gömülü 20'lik dişleriniz belirtilere veya diş problemlerine yol açıyorsa, diş hekiminiz bunların çıkarılmasını önerebilir. 20'lik dişlerin çıkarılması genellikle ayakta yapılan bir işlemdir. Aynı gün evinize dönebilirsiniz.
Ameliyat sırasında doktorunuz aşağıdaki türde anestezi tekniklerini kullanabilir.
Operasyon sırasında cerrah, dişin çıkarılmasından önce diş etinizde bir kesik yapacak ve sorunlu kemikleri çıkaracak. Dikişlerle kesiyi kapatıp alanı gazlı bezle dolduracak.Tüm operasyon genellikle 30 ila 60 dakika sürer.
Genellikle, çoğu insan ameliyattan birkaç gün sonra normal aktivitelerine dönebilir. Ağzınızın tamamen iyileşmesi ise altı haftaya kadar sürebilir.Ameliyattan sonraki bir hafta boyunca muhtemelen normal şekilde ağzınızı açamayacaksınız, bu yüzden yumuşak yiyeceklere ihtiyacınız olacak.
Ameliyattan sonra biraz ağrı, kanama ve şişlik yaşayabilirsiniz. Doktorunuz size ağrıyı hafifletmek için belirli talimatlar verecektir; bu talimatlar arasında ağrı kesicilerin kullanımı ve soğuk kompresler bulunabilir.
Nadir olsa da, ağrılı bir kuru soket gelişebilir. Bu durum, ameliyattan sonra oluşması gereken kan pıhtısının düzgün oluşmaması veya soketten çıkması ve kemiği açığa çıkarması durumunda oluşur.
Bir 20'lik diş çekimi sonrası iyileşme süresi, yaşınız gibi faktörlere ve gömülü dişinizin olup olmadığına bağlı olarak değişebilir. İyileşme genellikle 3 gün ile 2 hafta arasında sürer.
Ameliyat yaygın olmasına rağmen, iyileşme süresi şu faktörlere bağlı olarak farklılık gösterebilir:
İlk 24 Saat: Kan pıhtısının yerinden oynamaması önemlidir, bu nedenle alkol, kafein, sıcak içecekler içmekten kaçının.Yiyecek çiğnemekten uzak durun ve pipet kullanmayın. Sigara, tütün ürünleri veya elektronik sigara kullanmaktan kaçının, çünkü bunlar kan pıhtısını etkileyebilir. Ağzınızı çalkalamayın veya tükürmeyin, bu kan pıhtısının yerini değiştirebilir ve iyileşmeyi engelleyebilir.
İlk 24 Saatten Sonra: Ağır kaldırma veya zorlayıcı egzersizler yapmaktan kaçının. Sigara içmekten ve ağzınızı çalkalamaktan hâlâ kaçınmalısınız. Pipet kullanmaktan uzak durun ve sert yiyeceklerden kaçının.
Ağız Hijyeni:Gazlı bezinizi ameliyat sonrası yerleştirilen süre boyunca koruyun, bunun dışında ağız hijyenine dikkat edin. Çene cerrahınızın önerdiği süre boyunca ağzınızı temizlemeyin, ardından nazikçe tuzlu su veya antiseptik bir gargara ile çalkalayın. Diğer dişlerinizi nazikçe fırçalayın ve diş ipi kullanın.
Ameliyat sonrası 1 gün içinde genellikle ağrı ve şişlik olur, bu normaldir.
Yüzde hafif şişlik, hafif yanıklar, çene kitlenmesi (trismus) ve garip bir tat beklenebilir.
Ağrı, kanama veya şiddetli sızıntı varsa, hemen sağlık profesyoneline başvurun.
2-4. Günler:Ağrı, şişlik ve morluklar artabilir. En az 1-2 gün dinlenmek önerilir.
Belirtiler zamanla azalacak ve daha sonra tamamen kaybolacaktır.
5-14. Günler:Genellikle 7. günden itibaren iyileşme gözlemlenir. Bu dönemde şişlik ve ağrı azalır.Normal çene hareketlerine dönersiniz ve aktivitelere yavaşça başlayabilirsiniz.
Düzenli diş randevularına uymak büyük önem taşır. Altı aylık periyotlarla yapılan kontroller, diş hekiminizin yirmilik dişlerinizin büyümesini ve çıkmasını izlemesine yardımcı olur. Ayrıca düzenli olarak güncellenen diş röntgenleri, gömülü dişlerin potansiyelini önceden belirleyebilir, böylece herhangi bir semptom ortaya çıkmadan önce müdahale edilebilir. Bu kontroller ve tetkikler, potansiyel sorunları erken tespit edip önleme şansınızı artırır.